Haksız nedenle iş sözleşmesi sonlandırılan ve işten atılan kişiler, bu mağduriyetlerini gidermek adına İşe İade Davası açabilmektedirler. İşe iade İş Kanunu’nun işçiye sağladığı iş güvencesi kapsamındadır ve işverenin işten çıkarma nedenleri İş kanunu içerisinde sınırlandırılmaktadır. Kanunda işverenin hangi hallerde iş sözleşmesini feshedebileceği açıkça yer alır. Bu haller dışında kalan bir nedenden ya da neden göstermeksizin işten çıkarma durumlarında Kanun işçiye işe iade hakkı tanımaktadır. Bunun için halı bir sebep göstermeksizin iş sözleşmesini fesheden işverene karşı işe iade davası açması gerekir. İşe İade davaları için de İş Kanunu belirli şartlar aramaktadır. Bu makalemizde işe iade davası şartları olarak ifade edilen bu durumlar hakkında detaylı bilgiler vereceğiz.

İşe İade Davası Şartları

İşe İade Davası Şartları Nelerdir?

İşyerinde En Az 30 İşçi Çalışıyor Olması

Kanunda belirlenen işe iade hakkının kullanılabilmesi için, iş sözleşmesi sona erdirilen iş yerinde en az 30 işçi çalışıyor olması şartı aranmaktadır. İşverenin aynı iş kolunda birden fazla işyeri olması durumunda tüm işyerleri toplanarak 30 işçi çalıştırma şartının oluşup oluşmadığına bakılır. Bu durumu bir örnek ile açıklamak gerekirse, mağaza zinciri bir işverenin bir mağazasında çalıştırdığı işçi sayısı otuzu bulamayabilir. Fakat aynı işverene ait olan bir başka mağazalar var ise buralarda bulunan işçiler ile birlikte toplam çalıştırılan işçi sayısının otuz olup olmadığına bakılır. Otuz işçi çalıştırma şartını bertaraf etmek adına kimi zaman işverenler, otuz işçi sayısını geçmemek adına muvazaalı olarak yan kuruluşlar kurma yöntemine girişebilmektedir. Bu gibi durumlarda bu yan kuruluşların da aynı işverene ait olduğu açılacak olan işe iade davasında ispatlanabilmektedir.

İşçinin En Az Altı Aylık Kıdeme Sahip Olması

İşe iade davası açma hakkına sahip olunması için iş sözleşmesi feshedilen kişinin en az altı aydır aynı işyerinde çalışıyor olması gerekir. Altı Aydan daha kısa çalışanlar açısından işe iade hakkı bulunmamaktadır. Burada belirtmekte fayda var, aynı işverene ait olan bir başka işyerine transfer durumunda kıdem sıfırlanmamaktadır. Yani o işverenin işe ilk aldığı tarihten itibaren kıdem işlemeye devam eder. Örnek verirsek aynı işverene ait olan bir mağazada çalışan işçi işverenin farklı bir mağazasına transfer olması durumunda kıdemi kaldığı yerden artmaya devam edecektir. Kimi zaman işverenler kıdem tazminatı gibi hususların önüne geçebilmek adına, aynı işyerindeki elemanların işten çıkışını gösterip kendisine ait farklı bir iş yerinde tekrar işe giriş yapabilmektedir. Bu gibi durumlarda açılacak olan işe iade davasında gerekli incelemeler yapılarak işe iade şartlarının oluşup oluşmadığı anlaşılabilmektedir.

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi İle Çalışmış Olmak

İşe İade Davası Şartları arasında yer alan iş sözleşmesinin niteliği belirsiz süreli iş sözleşmesi olmalıdır. Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan bireyler işe iade davası şartlarını yerine getirmedikleri için işe iade hakları yoktur. Belirsiz süreli iş sözleşmesi süresi belirli olmayan bir iş için alınan işçi ile yapılan sözleşmedir ve iş akdinin süresi yoktur. Belirli süreli iş sözleşmesi ise işin nezaman biteceği belirlenmiş ya da hedeflenmiş olup iş bitiminde işçi ihtiyacının olmayacağı varsayımı üzerine yapılan sözleşmelerdir. Örneğin bir fabrikada çalışan kişi için iş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır. Fabrikalar büyük yatırımlardır ve üretimlerini sürekli devam ettirirler. Bu nedenle işin mahiyetine göre değişmekle birlikte burada üretim yapan işçiler belirsiz sürelerle çalışmaktadırlar. Kimi zaman işverenler kıdem ve iş güvencesi gibi işçinin kanuni haklarından kaçınmak için belirsiz süresi olan işlerde belirli süreli iş sözleşmesi yapabilmektedir. Örneğin mağaza sahibi işveren mağazada çalıştırdığı işçilerine belirli süreli iş sözleşmesi yaparak bunu her yıl yenileyebilmektedir. Bu gibi durumlarda da açılacak olan işe iade davası içerisinde işin belirsiz süreli olduğu tespit edilerek yargılama yapılır. Belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmak da İşe İade Davası Şartları arasında yer alır.

İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshedilmesi

İşe İade Davası Şartları arasında yer alan bir başka husus ise çalışanın iş sözleşmesinin, işveren tarafından sonlandırılmış olması gerekir. Bu durumda çalıştığı iş yerinden kendi isteğiyle ayrılan ya da istifa eden kişiler iş sözleşmesini kendi isteğiyle feshettiğinden dolayı işe iade hakkından yararlanamaz. İşe İade Davası Şartları arasında yer alan bu duruma göre işverenin haklı bir neden göstermeden iş akdini feshetmesi gerekir. Bazı durumlarda iş sözleşmesinin kim tarafından feshedildiği belirlenemeyebilir. Bu noktada işe iade hakkı açılacak olan dava içerisinde incelenerek feshi kimin yaptığı belirlenecektir. Diğer yandan sıklıkla görülen uygulamalardan birisi de iş sözleşmesi imzalanırken, işçiye istifa dilekçesi ile birlikte bu sözleşmenin dayatılmasıdır. Burada işveren tarihi belirli olmayan istifa dilekçesini işçiye imzalatarak, iş akdinin feshi durumunda işçinin istifa ettiğini öne sürebilmektedir. Bu gibi davranışlarda mahkeme gerekli incelemeyi yaprak iş akdini kimin feshettiğini tespit edebilmektedir.

İş Sözleşmesi Geçerli Bir Sebep Dışında Feshedilmiş Olmalıdır.

İş Kanunu hangi hallerde iş akdinin feshedilebileceğini belirtmektedir. 4857 sayılı İş kanunu içerisinde yer alan durumlar dışında kalan hallerde yapılacak olan iş akdinin feshi, haksız nedenle fesih kapsamında yer alacaktır. Buna göre Kanunun 18. 19. 20. 21. 22. ve 29. maddeleri iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için geçerli olan fesih nedenlerini açıklamaktadır. Geçerli bir sebep olmadan yapılacak olan işten çıkarmalarda işe iade davası açılabilir. İİşe İade Davası Şartları arasında yer alan haksız neden ya da neden göstermeme, iş akdinin feshi sonrası işe iade davası açabilmek için gerekli koşullardan birisidir.

İşveren Vekili Olmama Şartı

İşe İade Davası Şartları arasında yer alan hususlardan birisi de işe iade davası açmak isteyen kişilerin çalıştığı işyerinde işveren vekili sıfatını yürütmemesidir. Yani işletmenin idaresi ve sevki gibi görevleri olan bireyler, işveren vekilleri, işveren vekil yardımcıları işe iade hakkından yararlanamazlar. İşveren vekili olup olunmadığı, bireylerin iş tanımlarına ve iş sözleşmesine bakılarak tespit edilebilir. Burada özellikle idari kadro ve yöneticiler açısından işveren vekili niteliği taşınıp taşınmadığı doğru anlaşılmalıdır. İşe İade Davası Şartları arasında yer alan bu hususa göre işveren vekili sıfatında çalışan kişiler, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahip bireyler işe iade davası açamazlar.

İşe İade İçin Gerekli Şartlar

İşe iade davası açarak haksız nedenle feshedilen iş sözleşmesinden doğan mağduriyetini gidermek amacıyla dava açacak olan kişilerin mutlaka İşe İade Davası Şartları yerine getirilmiş bir şekilde davayı açmaları gerekir. Aksi durumda işe İşe İade Davası Şartları yerine getirilmemiş ise açılacak olan dava reddedilecektir.

İşe İade Davası Şartları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir